Miên man

Master the inner science, and you will realize that the outer science is just its shadow.

We are drunk in the knowledge of the outer world. We seek news, information, stories, facts, yet still feel like something is missing. We know a great deal about math, physics, literature, art, music, this artist's shoes size or that politician's coming plan, yet how much do we know about ourselves? We spend hours and days on classes and books and movies and songs, and how many times in a month or a year do we spare some minutes to truly look at ourselves? Isn't it enough of an irony that we have explored so much of this world, to the unknown lands and planets, and new fields and professions, yet remain alien to the one who does all of these?

"What for?" we ask. Well, simply put, to be a puppeteer and not a puppet. We think we are free, but we are not. We are constantly driven, and if we don't master the driver, how are we going to be in control? How are we going to be free?

That, however, doesn't mean we should stop collecting knowledge. It only means that the master of the inner knowledge is more important. We still have to learn from the outer world, we still have to collect information, to know more about it, to know everything that needs to be known for us to realize that the only thing we need to know is our self. And once we did it, we will realize that for the outer world, we have already mastered it, too.

KNOW THYSELF



Đọc tiếp....

"Listen up -- there's no war that will end all wars." - Haruki Murakami

Có quá nhiều đối kháng trong xã hội này. Nhìn trong thực tế ta có thể thấy chiến tranh khắp mọi nơi, không phải chỉ là cuộc chiến giữa các quốc gia, giữa nội bộ đất nước, giữa các đảng chính trị hay các nhóm sắc tộc. Cuộc chiến dù rất nhỏ thôi cũng gieo một mầm mống hủy diệt cho bản thân người gây chiến và cho cả cộng đồng. Tức giận, thù hằn, kháng cự, chống đối... hình như người ta phải đối đầu với một cái gì đó thì họ mới thỏa mãn, dù thứ đó là điều vốn lành mạnh về bản thể hay một thứ kém "lành" hơn cần được cải thiện (chứ không phải chống phá).


Thật đáng buồn khi mục đích sống của chúng ta là chỉ để chống chọi với điều gì đó thay vì sống vì một điều gì đó. Có lẽ cảm giác đối chọi làm cái tôi vị ngã cảm thấy thỏa thuê hơn là khi phục dịch cho một lý tưởng nào đó. Một phần nữa là do chúng ta sống bằng tiềm thức, thật dễ dàng để phán đại một lời bình cay cú về thứ nào đó mà ta thấy khó chịu, dễ hơn việc tỉnh thức lại và nhận ra thứ mà ta đang mắng mỏ không thương tiếc kia cũng là một phần của ta đấy thôi.

Mọi thứ đều là phản ảnh của chính ta. Tại sao là ta - chứ không phải người nào khác - gặp phải thứ đó, con người đó, tình huống đó? Ta có thể đổi thừa cho may rủi - và đây là cách mà rất nhiều người ưa thích - nhưng điều đó chẳng khác nào ta đứng trước gương và rủa 'tại sao người ta lại chế tạo ra gương để tôi thấy những điểm bất ổn của tôi chứ?' Hơn nữa, liệu có cái gì là ngẫu nhiên, may rủi hay không, hay nó tiềm ẩn những nguyên nhân mà ta không thấy được hoặc muốn chối bỏ? Vì thậm chí đường đi của một nguyên tử cũng theo một quỹ đạo cực kỳ chính xác, thì liệu có cái gì là vô duyên vô cớ?

Nhưng vì ta sống bằng tiềm thức, nên ta dễ dãi cho qua những nguyên nhân ở tầng sâu - nhất là nguyên nhân trong thâm tâm ta - mà chỉ thích nhìn sự việc trên bề mặt. Những tâm hồn lúc nào cũng bị cái tôi vị ngã bao vây, chống phá, những tâm hồn đầy loạn lạc, thù ghét, sân hận, bi thương... đó là những người sẽ không tìm được hòa bình đích thực, vì phương châm của họ là chống đối chứ không phải phục dịch, là tàn phá chứ không phải xây dựng, là chiến tranh chứ không phải hòa bình. Và vì ta không thể lấy bóng tối mà xua tan bóng tối, nên họ sẽ không bao giờ tìm thấy ánh sáng hòa bình cho đến khi họ chịu buông bỏ tâm phản kháng của chính mình. Chúng ta tìm thấy hòa bình bằng cách vượt lên chiến tranh, chứ không phải thêm chiến tranh.

Không có cuộc chiến nào chấm dứt mọi cuộc chiến.
Đọc tiếp....

Born a traveller
Died a returner
Home is everywhere
Everywhere to home


Sinh ra là khách qua đường
Chết rồi làm kẻ trở về cố hương
Đất trời quán trọ bên đường
Cùng nương thân phận ngàn năm bụi bờ
(Khuyết danh)

Đọc tiếp....

A simple yet striking poem.



Read it here

Đọc tiếp....

Ta tự hỏi không biết cảm giác ấy như thế nào? Cái cảm giác ngồi sau chấn song nhà tù và nhìn ra bầu trời tự do ngát hương gió bên ngoài. Cái khung cảnh thoáng đãng đến nỗi chỉ cần phút chốc hiên lên trong mắt ta, hay trong tâm trí ta, cũng đủ để dư âm dịu mát của nó lan tỏa khắp trong hồn, để rồi quay lại, ta thấy cõi tù lao thật nhỏ bé và thảm thương...



Một cái gì đó đang vỡ ra. Con người đau khổ không phải vì những thứ họ ham muốn, cũng không phải vì họ không đạt được những thứ họ ham muốn. Thứ khiến con người đau khổ là chính bản thân việc ham muốn đó mà thôi.

Đạo sư Osho từng bảo, hầu hết những gì chúng ta làm không phải là để thoát khỏi cái trại giam này, mà chỉ là trang hoàng nhà tù của ta theo đủ kiểu. Chúng ta mang đủ thứ của cải lẫn danh vọng vào cho nhà tù của mình, nhưng xiềng xích có là vàng thì vẫn là xiềng xích. Tại sao ta không mưu cầu tự do mà chỉ đi tô điểm thêm cho cái vốn chỉ hành hạ ta?

Cánh chim nào bay qua song cửa làm rúng động tâm hồn người tù khốn khổ kia? Nếu ngày mai ta ra đi, thì ta cũng sẽ như cánh chim trời kia thôi, bỏ lại những phồn hoa rực rỡ nhất thời, những rêu phong mục nát của thời gian, bỏ lại tất cả những phù du sương khói...

Cảm giác của một người tù ngồi sau chấn song nhìn ra trời tự do là gì? Có giống cảm giác của ta lúc này không?

Đọc tiếp....

Hôm nay vô tình đọc được một bài viết. Bài viết về hận thù. Nghe 'hận thù' thấy ghê vậy chứ thật ra đó là một nỗi lòng rất thật - nhưng 'thật' không có nghĩa là chính đáng - của một bạn trẻ vốn hồn nhiên và vui tính nhưng đang bức xúc vì những bất công trên đường đời mà bạn ấy gặp phải.

Có lẽ sự tình cụ thể không cần kể ra, vì ai chẳng có lúc gặp phải 'bất công' trên đường đời? Với mỗi cá nhân, những bất công mình gặp phải có lẽ là rất thật, rất dữ dội và đáng là chuyện lớn, và thật sự nó là đề tài lớn của không biết bao nhiêu cuộc thảo luận, bao nhiêu mệng lưỡi, công kích và đặc biệt là đề tài muôn thưở của các văn sĩ lẫn cánh nhà báo hay nói chung là những-cây-bút-bất-bình.

Mình không nói những việc đó là sai. Không hề! Cứ tưởng tượng anh đang vui vẻ đứng hóng mát trên thuyền rồng, bỗng dưng thuyền trưởng lại tóm cổ anh quăng xuống sông và bảo: "Đáng đời!" Trong khi anh còn chưa hiểu ất giáp gì sất. Chà, tức lắm chứ!

Câu hỏi đặt ra là... Anh có tha thứ cho người đó đợc không?

Hầu hết mọi người đều chọn có thể dễ dàng huênh hoang về lòng vị tha một cách rất cao thượng, dạng như 'khi tha thứ là ta đã giải thoát người tù nhân và phát hiện tù nhân đó chính là ta', hay 'oan oan tương báo, bao giờ mới dứt', vân vân và vân vân. Nhưng khi gặp phải tình huống mà mình là 'nạn nhân' của sự bất bình thì cái mớ lý tưởng đó bay đâu mất. Trong lòng chỉ còn nỗi oán ghét lẫn bức xúc với đời và đó là nguồn gốc của những dòng trạng thái (status) hay những bài viết đầy hờn dỗi oán thán với đời. Họ có thể oán đủ thứ, từ những con người, sự vật, sự việc liên quan trực tiếp đến tình huống đó cho đến những thứ "xa xôi" hơn như xã hội, cộng đồng, nhà nước... và rốt cuộc kết luận cái đùng: "Đời thật khốn nạn!" ('Life sucks!')



Khoan tính đến những oán trách đó có đúng hay không, một điều khá lạ lùng là sao không hề thấy ai trách... chính mình (?) Ta có thể chỉ tay vào mọi thứ trên trời dưới đất mà chỉ trích, trách móc, đả kích, mỉa mai, châm biếm... nhưng liệu có chịu nhìn thẳng vào khuôn mặt đầy oán hờn trong gương kia mà vấn: "Mày có lỗi không?"

Vâng, điều đó là rất khó, nếu không thể nói là không thể, và mình cá rằng ai đó vô tình hay hữu ý đọc bài này đến đây sẽ phản đối ngay lập tức: "Tôi là nạn nhân, mà bạn còn đi trách tôi sao?", trừ khi họ hiểu được vấn đề cơ bản là không có một thực tại nào đến với ta mà hoàn toàn khách quan cả. Nhưng thôi, khoan bàn đến vấn đề này, vì khi lửa giận đang ngùn ngụt trong lòng thì khó ai còn đầu óc tỉnh táo mà nhận thức rõ nguyên nhân sâu xa của sự việc. Và những lời này sẽ lại càng nghe vô lý đối với người không có khái niệm gì về 'thế giới tinh thần' (tạm gọi vậy).

Chỉ khi ta hiểu được rằng không có gì là ngẫu nhiên, mọi thứ đều có nguyên nhân chủ quan của nó, dù nguyên nhân đó có sâu xa đến đâu hay ta có nhìn được nó hay không, thì ta mới sẵng sàng trải lòng ra mà tha thứ, mà buông bỏ khối u hờn nặng trĩu ta vô tình mang theo bấy lâu, và nhận ra, thật sự nhận ra rằng chỉ có ta là tù nhân và cũng là nạn nhân duy nhất của chính ta.

Đọc tiếp....

Chẳng ai sinh ra đã có tên. Mọi người đều vô danh khi mới lọt lòng. Tuy nhiên, tên gọi có chức năng xã hội, muốn gọi ai đó mà không có tên thì thật khó, thế là ta được đặt tên. Ta đặt tên để mọi người có thể nhận ra ta.



Đó là một chức năng xã hội. Và nếu ta dùng tên để nhận diện mình thì sẽ dễ gây hiểu lầm - chúng ta đang gọi mình hay người khác? Vậy nên, để tránh hiểu lầm, chúng ta gọi mình là "tôi". "Tôi" là chức danh để gọi chính mình, còn tên là để gọi người khác.

Nhưng cả hai đều là tưởng tượng, là những chức danh xã hội mà thôi. Và chúng ta xây dựng cuộc đời mình quanh hai chức danh này, nhưng chúng chỉ là hai từ ngữ, hai cái nhãn không hơn không kém. Chúng không chứa đựng gì bên trong, không sự thật, không nội dung, không tính chất.... Chúng chỉ là những cái tên, cái nhãn mác gắn lên ta.

Một lần nọ, một hiểu lầm tương tự đã xảy ra. Có một cô bé tên Alice, cô bị lạc vào một xứ sở thần tiên với đầy những điều kỳ lạ. Khi cô đến gặp nữ hoàng của xứ thần tiên, nữ hoàng hỏi Alice:

- Con có gặp ai trên đường đến đây không?"

Alice trả lời: "Không ai."

Nhưng nữ hoàng lại nghĩ Alice gặp một người nào đó tên là "Không Ai", và ảo tưởng này lại trở nên càng lớn hơn khi nữ hoàng gặp người đưa thư của mình và cũng hỏi anh ta rằng có gặp ai trên đường đến đó không. Anh cũng lại bảo: "Không ai"

Nữ hoàng ngạc nhiên: "Thật là kỳ lạ!" Bà nghĩ rằng một người tên "không ai" đã gặp cả Alice và người đưa thư, nên bà bảo anh ta: "Hình như Không Ai đi chậm hơn anh thì phải."

Câu nói đó có hai nghĩa. Một trong số đó nghĩa là không có ai đi chậm hơn người đưa thư cả. Anh thảng thốt và thấy sợ, vì một người đưa thư thì phải đi thật thanh. Thế nên anh bảo: "Đâu có! Không ai đi nhanh hơn tôi mà!"

Nữ hoàng bảo: "Trường hợp này thật là khó hiểu! Anh bảo là Không Ai đi nhanh hơn anh, nhưng nếu Không Ai đi nhanh hơn anh thì đáng lẽ anh ta phải đến trước anh và do đó ta phải gặp anh ta trước anh chứ!" Giờ thì người đưa thư mới nhận ra là nữ hoàng hiểu lầm. Anh nói: "Không ai là không ai cơ mà!"

Nữ hoàng nói: "Ta biết Không Ai là Không Ai. Nhưng đó là ai cơ chứ? Nói mau! Đáng lẽ người đó đã tới trước anh rồi chứ. Anh ta đâu rồi?"

Đối với con người, những hiểu lầm như thế cũng thường xảy ra. Mọi cái tên thực chất đều là "không ai" cả. Chẳng tên nào có nghĩa lý gì hơn thế. Tất cả chữ "tôi" cũng vậy, không là ai cả. Nhưng vì hiểu lầm do ngôn ngữ, một ảo tưởng được dựng nên rằng tôi là một ai đó tách biệt. Tôi có tên.

Rồi con người chết đi, họ lại khắc tên mình trên bia đá, hằng mong đá sẽ còn lưu truyền lại tên mình mãi mãi. Không biết đá có tồn tại được vĩnh hằng hay không, nhưng tất cả cát trên bãi biển kia đều đã từng một thời là đá. Rồi tất cả đá đều sẽ trở thành cát.

Dù bạn viết tên mình lên cát hay lên đá thì cũng đều như nhau thôi. Trong câu chuyện nhân thế dài thăm thẳm này thì cát và đá có khác gì mấy. Trẻ con viết tên chúng trên cát bên bờ biển, có lẽ chúng nghĩ ngày mai người ta sẽ đi ngang và nhìn thấy tên chúng viết trên đó. Nhưng sóng biển ùa đến và xóa tan tất cả trên bờ cát - rồi thì người lớn cười chúng và bảo: "Cháu thật ngốc, chẳng có nghĩa lý gì với những cái tên viết trên cát cả!"

Nhưng rồi chính họ, những người lớn tuổi ấy, lại viết tên mình lên đá và họ không biết rằng đá sẽ biến thành cát. Chẳng có gì khác giữa người lớn và trẻ nít. Về mặt ngu muội, chúng ta đều cùng tuổi mà thôi.

Nguồn: OSHO

Đọc tiếp....

Bỗng nhiên cúp điện. Căn phòng chìm trong bóng tối. Giật mình. Hụt hẫng. Lạ thật! Một điều gì đó rất lạ đang diễn ra. Đó là thinh không. Lần đầu tiên nhận ra sự tồn tại của thinh không, và lần đầu tiên nghe thấy thinh không ngỡ ngàng đến thế.

Chuyện này làm gợi nhớ đến một câu chuyện thiền từng đọc. Một thiền sinh đang trong quá trình tu học, ngày ngày vẫn đi đò qua sông một mình. Một hôm, đò đang trên đường đi bỗng vướng vào một chiếc đò khác và bị đứng lại. Thiền sinh nọ tiếp tục ngồi thiền trong chiếc đò của mình. Mãi một lúc sau mà chiếc đò kia vẫn chưa đi và khiến đò thiền sinh nọ vướng lại. Tức mình nghĩ có kẻ cố tình phá mình, thiền sinh ra khỏi đò mình và giận dữ quát lên mắng chủ đò kia. Ngay lúc đó, anh ta nhận ra con đò kia không có người. Bất chợt thiền sinh liền giác ngộ.

Thì ra cảm xúc không phải đến từ những thứ bên ngoài, mà là xuất phát từ bên trong bản thân mỗi người. Nhưng người ta lại tìm cách trút nó lên một thứ bên ngoài và biện minh rằng thứ đó là nguồn gốc của cảm xúc của mình. Ta áp đặt thứ cảm xúc nhất định đối với một thứ nhất định. Yêu, ghét, thù hận. Đối tượng kia chỉ là một nơi để ta đặt cảm xúc của mình vào, chứ không phải nguồn của cảm xúc. Ta yêu một ai. Ta ghét một ai. Nếu người đó là nguồn của sự yêu/ghét này thì đáng lẽ ai cũng phải yêu/ghét người đó chứ? Nhưng chỉ có ta thôi. Người đó/sự vật/sự việc đó không là nguồn gốc của yêu/ghét, ta mới chính là nguồn, và ta đem gán cảm xúc đó vào đối tượng kia.

Tưởng tượng mọi thứ đang cao trào. Đang say sưa mê mải miệt mài, nhưng nói đúng hơn là đang chìm trong vô thức, mọi thứ ta đang làm hay nói chỉ phóng ra từ tiềm thức, chẳng có một chút tỉnh táo và ý thức nào trong những việc thường hằng ta vẫn làm. Bỗng nhiên một thứ hoàn toàn khác cắt ngang. Mọi thứ đảo lộn, và điều đó tạo nên một khoảng không vô niệm bao la chưa từng có. Và... I just had a taste of it, a glimpse of nothingness...

Đọc tiếp....

Cô sinh viên trẻ lên thành phố trọ học. Ngày đó cô còn trẻ. Một thôn nữ đồng quê suốt ngày đầu tắt mặt tối với ruộng đồng, những việc nhà từ lớn đến bé cùng hàng trăm những công việc không tên khác. Mảnh áo bà ba sờn vai và bạc màu vì đã qua hàng hàng nước giặt, vẫn sáng ngời nghị lực ước mơ của tuổi trẻ. Ở cái xứ làng mạc xa xôi hẻo lánh này, vào được đại học là một điều gì đó rất kỳ vĩ, lớn lao...



Ngày khăn gói lên chốn đô thành, nhìn bàn tay đen đúa nhăn nheo dúi vội vào túi cô tờ tiền mới cáu, cô dặn lòng nhất định học tập thành danh quay về báo hiếu với mẹ. Và câu nói in sâu trong tâm trí dù cái bóng nhỏ quắt héo hon đứng trên sân ga chìm dần qua khung cửa sổ toa tàu...

Phố thị phồn hoa. Rực rỡ. Ngất ngây.

Cảnh trí hoàn toàn khác với chốn quê nghèo quẩn quanh mô đất bờ ao. Thành phố không có ruộng, chỉ có những công viên, khu vui chơi giải trí. Không có những lều quán nhỏ nhắn, dung dị giữa đường rừng, chỉ có những quán bar, nhà hàng, cà phê giăng đầy khắp phố. Đâu đó trong một vũ trường cuồn loạn dòng nhạc, những cô cậu thanh niên đã nạp đủ thuốc lắc đang bốc lửa cùng những vũ điệu nồng cháy. Cậu trai với hình xăm đầu lâu trên hai khúc xương bắt chéo trên bộ ngực đầy lông lá đang để hở khỏi cánh áo không cài khuy. Trên thành bara rượu bia cùng các vụng thức nhắm vương vãi khắp nơi tạo thành một thứ nhầy nhầy bẹp nhẹp dưới ánh đèn xanh đỏ chập chùng. Một nhóm thanh niên nam nữ ngồi túm tụm trên dãy ghế sô pha, cười nói ầm ĩ như cố át đi tiếng nhạc chát chúa xung quanh. "Đm.. hôm qua mất trắng 2 chai *éo gỡ được" Cô gái trẻ mặt trắng bệt một lớp phấn dày, váy dài qua bẹn đang ngồi bắt chéo chân với điếu thuốc phì phèo trên miệng, nhăn nhó hùa theo: "Xi nhê gì, em vừa đi toi con Nokia 15 chai, đau chết được! Giờ không biết sao đây" Vài sợi tóc màu cầu vồng lơ thơ rủ xuống cặp lông mày rũ rượi. Cô gái nói không ngoa. Quả thật đó là một rắc rối to với cô. Chân ướt chân ráo, may mắn lắm cô mới được một đại gia chịu chơi sắm cho chiếc Sapcy lẫn con dế 'cự' này, thế mà lóng ngóng thế nào, hôm nọ cô hươ tay trúng nó lúc đang phê thuốc, không để ý. Hết cơn thì con 'dế cưng' đã yên vị trên bãi rượu xirúp lên láng khắp sàng. Trước đó cô đã bị giật mất sợi dây chuyền bạch kim 24k trên đường đến chỗ đại gia, thế nên cú này như thêm dầu vào lửa, mà nhất là đối với cô gái thôn quê nghèo khó như cô thì đó quả là một món hời. Cậu trai cứ văn tục liên hồi về trận bóng đá thua độ, còn cô gái vẫn hùa theo với những nỗi lo âu mất mát của mình.

Sự đời đảo điên. Ai cũng canh cánh một nỗi lo mất của. Sao không thấy ai sợ đánh mất thứ quý báu nhất - chính mình?

Đọc tiếp....

Một trò đuổi bắt của trần đời mà con người lấy làm thú vị và điên cuồng lao theo. Tại sao ta cứ mãi theo đuổi những thứ không thuộc về mình? Đọc tiếp....